Het spoorsysteem in Nederland is een complexe combinatie van infrastructuur, dienstregeling, materieel en besturing. Door deze complexiteit is het, zelfs voor experts, moeilijk om te voorspellen wat de gevolgen zijn van aanpassingen aan het spoorsysteem.
Om het gedrag van het spoorsysteem inzichtelijk te maken, voert DHV simulaties uit. Deze geven inzicht in de prestaties die van het spoorsysteem verwacht kunnen worden, in termen van capaciteit, reistijden en punctualiteit van de treinenloop. Hierdoor kan een aanpassing aan het spoorsysteem eerst “doorgerekend” worden, voordat hij buiten uitgevoerd wordt, zodat tijdig inzicht in knelpunten en mogelijke oplossingen ontstaat.
Ook kan worden getoond wat het effect is van specifieke verstoringen op de treinenloop. Hiermee ontstaat inzicht in de kwetsbaarheid van het spoorsysteem en de mogelijkheden om deze kwetsbaarheid te verminderen.
Praktische toepassingen van dienstregelingsimulaties zijn het (her)ontwerpen van infrastructuur, plannen en aanpassen van dienstregelingen en het opstellen van bijsturingscenario’s.
De resultaten van de simulaties worden niet alleen in getallen en grafieken weergegeven, maar ook in bijvoorbeeld filmpjes en tijd-weg diagrammen. Hierdoor ontstaat inzicht voor betrokkenen uit diverse vakgebieden en kunnen zij objectief over verschillende varianten oordelen en overleggen.
OpenTrack
Voor dienstregelingsimulaties maakt DHV vooral gebruik van het programma OpenTrack. Dit programma is ontwikkeld door de universiteit van Zürich en wordt wereldwijd door meer dan 100 instellingen en bedrijven gebruikt. DHV heeft OpenTrack met succes gebruikt in tientallen opdrachten voor partijen als ProRail, vervoerders en overheden.
OpenTrack is ontwikkeld om de capaciteit van een spoornetwerk te bepalen. De spoorlay-out wordt ingebouwd tot op het niveau van seinen en wissels. Hierdoor wordt de rijweglogica nagebootst, waardoor het mogelijk is om opvolgingen van treinen nauwkeurig te bepalen. Om de treinenloop te simuleren, worden ook de materieelkarakteristieken en de dienstregeling ingebouwd. Dit geheel naar voorkeur van de gebruiker, zodat ook bijvoorbeeld gereden kan worden met lightrailvoertuigen en magneetzweeftreinen.
Opentrack geeft de resultaten van simulaties weer als filmpjes van de treinenloop, tijd-wegdiagrammen en spoorbezettingsdiagrammen. Met deze overzichten wordt het mogelijk om snel goede analyses uit te voeren.
Kort Volgen
De kern van het begrip Kort Volgen is het verbeteren van de doorstroming van treinen door het plaatsen van extra seinen en het verkorten van remwegen. Dit levert een aantal voordelen op:
• Er kunnen op een baanvak meer treinen per uur rijden, waardoor meer reizigers en goederen kunnen worden vervoerd;
• De rijtijd per trein neemt af, zodat reizigers eerder op hun plaats van bestemming zijn;
• Eventuele vertragingen worden sneller ingelopen.
In dit filmpje is voor een theoretische situatie nagespeeld wat de winst zou zijn bij een optimale seinplaatsing, in verschillende varianten. In deze eenvoudige situatie neemt, door het bijplaatsen van seinen, de capaciteit toe met x% en neem de rijtijd per trein af met 6 minuten.
De werkelijke winst van Kort Volgen is zeer afhankelijk van de lokale situatie. Met de huidige plaatsingsregels is het lang niet altijd mogelijk om seinen op de meest ideale locatie te plaatsen. Deze zogenaamde dwangpunten zijn er onder andere bij overwegen, open spaninrichtingen en situaties met onvoldoende zicht (bogen, viaducten en wissels). Elke situatie heeft daarbij een eigen oplossingsrichting.
Het is niet voor niets dat het begrip Kort Volgen vaak in een adem wordt genoemd met het begrip Simpel Spoor. Simpel Spoor richt zich naast het plaatsen van extra seinen op het verwijderen van die infra elementen die niet noodzakelijk zijn voor uitvoering van de treindienst. Hiermee kan ook het aantal dwangpunten worden beperkt zodat er meer voordeel kan worden behaald met een goede seinplaatsing. Het verschil tussen Kort Volgen en Simpel Spoor is dat bij Kort Volgen sprake is van kortere remafstanden. Bij Simpel Spoor is dat niet.