Het zal geen enkele hovenier of groenvoorziener zijn ontgaan, duurzaamheid is hot. Van groene Sinterklaasletters tot A-label auto’s. Elk zichzelf respecterend product probeert zicht te profileren als duurzaam.
Samen met Nico Wissing, van Wissing Hoveniers, heeft Gert Olbertijn van DHV in de afgelopen tijd vele presentaties gegeven over dit onderwerp. In dit artikel een kleine impressie over dit onderwerp en hoe ondernemers uit onze branche daarmee om kunnen gaan. Het blijkt vooral een kwestie van kansen kiezen.
Aanleidingen
Al Gore heeft met zijn film ‘Een ongemakkelijke waarheid’ duurzaamheid weer op de Nederlandse agenda gezet. De kern van de boodschap in die film is: ons menselijk gedrag is de hoofdoorzaak van de grote milieuproblemen op onze aarde. Als we er gezamenlijk niets aan doen, zal het onmogelijk zijn om onze welvaart hier vast te houden, laat staan mensen in andere landen ontwikkelingsruimte te gunnen. Sterker nog, als we niets doen gaan we het gewoon allemaal verliezen!
De afgelopen winter, overigens niet eens streng maar eigenlijk heel ‘normaal’ voor ons ‘oude’ Nederlandse klimaat, leek de aandacht weer wat af te leiden. Toch gaat de klimaatverandering gewoon onverminderd hard door. Overigens vormt de klimaatverandering natuurlijk niet de enige aanleiding voor meer aandacht voor duurzaamheid. Denk bijvoorbeeld aan de uitputting van de grondstoffen. Maar ook de bevolkingsgroei gecombineerd met de wens voor een ‘westerse’ levensstandaard vormen grote bedreigingen voor de leefbaarheid van onze prachtige planeet.
Als we nuchter zijn, dan moeten we gewoon vaststellen dat iedereen op zijn klompen kan aanvoelen dat het niet goed kan gaan als we op deze manier doorgaan. Overbevissing, ontbossing, overbevolking, afvalbergen, verwoestijning, drijvende plastic eilanden in oceanen. We raken gewoon aan de grenzen van de capaciteit van de aarde. We doen ons zelf vreselijk tekort door zo met de (deels nog verborgen) rijkdommen van de aarde om te gaan.
Kansen
Het is wellicht een beetje een negatieve start. Toch is dat maar ten dele waar. Een groot geleerde (in eigen kring) heeft eens gezegd: ‘Elk nadeel heb zijn voordeel’. Dat gaat hier ook op. Want juist voor de groene sector ligger er grote kansen op het terrein van duurzaamheid.
Om er een paar kort te noemen
Duurzaam inkopen. De overheid gaat met ingang van dit jaar duurzaam inkopen. Dat betreft ook de inkoop van groenvoorzieningen. Er zijn criteria opgesteld waaraan je als groenleverancier moet voldoen. Een kans voor de proactieve ondernemer die contact zoekt met de inkopende ambtenaar en aanbiedt om samen werk te maken van duurzame groenvoorzieningen.
Overigens hebben de duizenden hoveniers ook zelf een kans om duurzaamheid te eisen van hun eigen toeleveranciers. Pas als de leveranciers van hoveniers vraag uit de markt krijgen, zal er werkelijk vaart komen in de verduurzaming van het assortiment en het machinepark.
Cradle to Cradle tuinaanleg. Nico Wissing laat zien dat hoveniers en groenvoorzieners hun vanzelfsprekende kennis van milieu en duurzaamheid kunnen inzetten om opdrachtgevers te helpen duurzaamheid werkelijk vorm en inhoud te geven. Laat de opdrachtgevers zien welke meerwaarde hun tuin of groenvoorziening krijgt wanneer er gewerkt wordt vanuit de duurzaamheidsprincipes. Zelf noem ik wel eens het voorbeeld van het toepassen van een ‘Zeeuwse haag” in plaats van een ‘Gamma-schutting’. Afgezien van het materiaalgebruik levert een Zeeuwse haag een onvoorstelbare meerwaarde op aan vogels, vlinders, bloemen en geuren.
Biomassa. Proactieve ondernemers bewijzen het. We moeten de vrijkomende groene reststoffen veel hoogwaardiger inzetten. Het is een belangrijke bron van biomassa die nodig is om de landelijke doelstellingen voor energieopwekking te halen. In 2030 moet 30 procent van de landelijke energie voortkomen uit (verantwoorde) biomassa. Hoveniers kunnen daar een belangrijke rol in spelen.
De MVO-agenda. Duurzaam ondernemen wordt ook wel Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) genoemd. Structureel aandacht voor alle voor uw bedrijf relevante MVO-aspecten geeft zicht op kansen en bedreigingen. Het helpt bij het bepalen van de bedrijfsstrategie en bij het vermarkten van het prachtige groene vak. Welke sector kan zich beroepen op een vergelijkbare positieve bijdrage aan e samenleving? Wie kan bijdragen aan het terugdringen van de kosten voor gezondheidszorg? Wie kan bijdragen aan de leefbaarheid van steden (water, stof, temperatuur, sociale samenhang)? De groene sector heeft eigenlijk alles in huis. Het is een kwestie van kennis bundelen en het gezamenlijk uitdragen van die belangrijke boodschap!
Aanpak
Tijdens de presentaties valt op dat vooral ook veel jonge ondernemers actief met duurzaamheid aan de slag willen. Persoonlijk advies of een korte vervolgcursus kan een ondernemer helpen om snel werk te maken van de eigen MVO-aanpak. Een praktisch hulpmiddel is de volgende MVO-checklist.
- Toets alle leveranciers op duurzaamheid van hun product en eis duurzame producten;
- Adviseer klanten altijd duurzame toepassingen en laat zien wat ze er extra bij krijgen;
- Koester uw personeel als belangrijkste kapitaal;
- Maak uw bedrijf energieneutraal en bouw alles duurzaam;
- Voorkom negatieve invloed (geur, geluid, water, stof) van uw bedrijf op de omgeving en zorg voor een goede relatie met de buurt (bedrijven, bewoners, gemeente);
- Maak duurzaamheid het beslispunt bij de logistiek van uw bedrijf en uw leveranciers;
- Maak structureel aandacht voor innovatie in uw bedrijf;
- Actualiseer elk jaar uw MVO-beleid en doelstellingen
Toekomst
We maken roerige tijden mee. Veel ogenschijnlijk vaste waarden veranderen. Economische zullen er de komende jaren grote veranderingen komen. Steeds duidelijker wordt dat we in Nederland en in de hele wereld niet op de oude voet door kunnen gaan. Er is een nieuwe ordening nodig, waarbij duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt zal zijn. Toekomst gerichte ondernemers zullen zich daar zeker in verdiepen, al is het maar om als eerste de kansen te pakken op het moment dat die zich voordoen. En die kansen doen zich nu al voor. ‘’Je gaat het pas zien als je het door hebt.’’ (Cruijff).
In 1687 schreef Petrus Nylandt al een boek over ‘den verstandigen hovenier’ waarin de hovenier voor elke maand van het advies gaf en wees op de grote waarde van bepaalde planten. Wellicht dat we toch wat van Petrus Nylandt kunnen leren over de adviesrol van de hovenier. Immers, wie weet er nu meer van de waarde van groen dan de mensen die het doen?