Verkeersveiligheidsaudit verplicht
De Europese Commissie heeft in november 2008 de richtlijn voor het beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur vastgesteld. Deze richtlijn is van toepassing voor TEN-wegen. Rijkswaterstaat heeft onlangs de verkeersveiligheidsaudit in zijn werkprocessen geïmplementeerd. Op grond van buitenlandse ervaringen is duidelijk gebleken dat de audit een effectief middel is de verkeersonveiligheid preventief aan te pakken. Naast Rijkswaterstaat zouden ook de overige wegbeheerders in Nederland de verkeersveiligheidsaudit in hun werkprocessen kunnen opnemen.
Ontwikkelingen in Nederland
In 1997 werd het convenant ‘Startprogramma Duurzaam Veilig’ van kracht. Hiermee werd een basis gelegd voor een preventieve en integrale aanpak van de verkeersonveiligheid. Eén van de afspraken betrof de ontwikkeling van de verkeersveiligheidsaudit die aansluit bij de Nederlandse situatie. Met een verkeersveiligheidsaudit worden mogelijke veiligheidskritieke punten van een infrastructuurproject tijdens de verschillende planfases gesignaleerd door een onafhankelijke expert. In het buitenland (Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw Zeeland en Denemarken) werd en wordt de audit (verplicht) toegepast en zijn er bijzonder goede ervaringen opgedaan. In Nederland kwam de toepassing van de verkeersveiligheidsaudit in het afgelopen decennium niet of nauwelijks van de grond. Een duidelijke reden is hiervoor niet aan te geven; veel wegbeheerders vonden het maar lastig om de audit in het ontwerpproces op te nemen en opbouwende kritiek te krijgen van derden. Voor zover de audit werd ingezet, werd deze in veel gevallen ‘misbruikt’ om verschillen van inzicht tussen partijen op te lossen.
In het kader van de ‘Spoedwet wegverbreding’ (2003) zijn binnen Rijkswaterstaat afspraken gemaakt over het te volgen planproces. In het proces is de zogenaamde ‘voortoets’ opgenomen. De door de Regionale Diensten van Rijkswaterstaat ontwikkelde (spoedwet)projecten worden in een vroeger stadium dan voorheen door onder andere ontwerp- en verkeersveiligheidsexperts binnen de Dienst Verkeer en Scheepvaart getoetst. Deze toetsing is vergelijkbaar met een verkeerveiligheidsaudit. In elke fase van het ontwerp- en het realisatieproces van een infrastructuurproject maakt de wegontwerper tal van (integrale) keuzen ten aanzien van geometrisch ontwerp, uitrusting, bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid en kosten. Dit hoeft niet te leiden tot verkeerde keuzes, maar de kans dat één van de invalshoeken onderbelicht blijft, is aanwezig. Dit geldt zeker voor de verkeersveiligheid omdat deze invalshoek vaak niet in wetmatigheden, regels of methodieken is te vatten.
Europese regelgeving
De Europese Commissie heeft zich tot doel gesteld in de EU het aantal verkeersdoden in 2020 met 50 procent te reduceren ten opzichte van 2010. Onder andere het ontwerp en de inrichting van de weginfrastructuur moet daaraan een belangrijke bijdrage leveren. De succesvolle toepassing van de verkeersveiligheidsaudit in meerdere landen bleef in Brussel niet onopgemerkt. Het Europees Parlement en de Raad stelde op 19 november 2008 de richtlijn betreffende het beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur vast. Deze richtlijn is verplicht voor wegen die deel uitmaken van het Trans-Europese wegennet. Eén en ander is voor Rijkswaterstaat vastgelegd in de Wet Beheer Rijkswaterstaatswerken. De audit mag op vrijwillige basis voor alle overige rijkswegen worden voorgeschreven. (...)
Lees het volledige artikel op de site van Verkeerskunde.