Anticiperen op extreme regenval vraagt om een speciale aanpak. De sleutel ligt bij het in beeld brengen van kwetsbare gebieden in stedelijk gebied, keuzes maken over aan te pakken locaties en het gewenste beschermingsniveau. Maatregelen zullen vaak ook bovengronds moeten worden genomen. Dat vergt afstemming met andere sectoren. Samen met een heldere communicatie naar de burger toe doet dit recht aan de zorgplicht en de doelmatigheidsvraag.
In april 2011 is aan de Hogeschool van Amsterdam het onderzoek 'anticiperen op extreme regenval in stedelijk gebied' van start gegaan. Met het onderzoek wordt beoogd om een praktisch, breed gedragen aanpak te ontwikkelen voor het omgaan met overtollig hemelwater in stedelijk gebied.
Probleemstelling
De afgelopen jaren lijkt wateroverlast als gevolg van extreme regenval in stedelijk gebied steeds vaker voor te komen. Ook deze zomer kent voorbeelden genoeg. Naast een toename van de neerslag zijn er andere verklaringen voor de wateroverlast. Denk aan een toename van verhard oppervlak in stedelijk gebied, het bouwen op laaggelegen locaties en het wegvallen van veiligheden zoals berging op straat en voldoende niveauverschil tussen bebouwing en straat. De rol van de gemeente bij de inzameling en verwerking van overtollig hemelwater is expliciet in de wet vastgelegd. Tot op heden kijken gemeenten voornamelijk naar het functioneren van het ondergrondse systeem. Dit ondergrondse systeem wordt getoetst met een bui die gemiddeld eens per twee jaar voorkomt. Naar extreme buien wordt tot op heden meestal niet gekeken. Dit terwijl extreme buien plaatselijk tot veel overlast en schade kunnen leiden.
Veel gemeenten hebben nog geen inzicht in de kwetsbaarheid van hun situatie voor de gevolgen van extremen. Ook hebben ze vaak nog geen afweging gemaakt over het gewenste beschermingsniveau en de doelmatigheid. Na ernstige overlast, zeker als dit meerdere malen (kort na elkaar) is opgetreden, wordt een oplossing vaak op korte termijn gewenst. Dit kan leiden tot duurdere maatregelen dan een gedegen plan dat over vele jaren gefaseerd wordt gerealiseerd.
Uit de praktijk komen veel vragen vanuit de gemeenten die zich afvragen of 'extreme buien' een onderwerp is waar ze wat mee moeten en hoe ze de problematiek kunnen aanpakken. Om te komen tot een praktische aanpak worden fundamentele praktijkvraagstukken aangepakt, zoals 'welke overlast is acceptabel en welke niet?', 'met welke buien moeten we dan rekening houden?', 'hoe krijgen we inzicht in wat er gebeurt op het maaiveld bij een extreme gebeurtenis?', 'moeten we riolen vergroten of niet?' en 'hoe zorgen we dat maatregelen in de openbare ruimte worden gerealiseerd en in de toekomst gewaarborgd blijven?'. Deze vraagstukken zijn ondergebracht bij drie deelonderzoeken: 'extreme neerslag, modellen en maatregelen/implementatie'.
Lees het volledige artikel onder Downloads.