Sociale veiligheid is voor DHV creëren van een gebouwde omgeving waar het prettig en veilig wonen en leven is. Het gaat daarbij zowel om het verbeteren van de veiligheidsgevoelens als om het voorkomen van concrete criminaliteit. Dat betekent: adviseren bij het ontwerp van gebouwen en publieke ruimten om zo gunstig mogelijke voorwaarden voor sociale controle in te bouwen. DHV levert adviesdiensten om gemeenten, projectontwikkelaars, woningcorporaties en vervoerbedrijven te helpen bij het sociaal veilig ontwerpen van ruimten en gebouwen.
DHV kan een schetsontwerp doorlichten. Maar wij kunnen ook al bij het opstellen van het programma van eisen bouwstenen aanreiken om een zo veilig mogelijk ontwerp te realiseren. Bij complexe projecten kan DHV een Veiligheidseffectrapportage (VER) opstellen. De VER is een instrument waarbij alle veiligheidspartijen betrokken zijn en aandacht voor veiligheid in het planproces ook op bestuurlijk niveau wordt gewaarborgd.
DHV heeft meegewerkt aan de totstandkoming van het handboek ‘Veilig ontwerp en beheer’. Dit handboek hanteert vier vuistregels waar een ontwerper mee moet werken om een veilige gebouwde omgeving te creëren:
- Zichtbaarheid
- Eenduidigheid
- Toegankelijkheid
- Aantrekkelijkheid.
Onderstaande toelichting laat zien hoe DHV in zijn adviesdiensten deze vuistregels toepast. Dit is geen simpel afwerken van een checklist. Het is vanuit kennis en ervaring verworven inzichten toepassen op de specifieke situatie en het karakter van het project. Het advies is altijd maatwerk.
Zichtbaarheid: het motto is: "zien en gezien worden". Mensen willen zien en weten wat er in een omgeving gebeurt en willen erop kunnen vertrouwen dat ook anderen dat zien en weten. Zichtbaarheid wordt voor een groot deel bepaald door overzichtelijkheid, zichtlijnen en verlichting, maar ook door de aanwezigheid van mensen en toezicht. Er moeten voldoende mensen aanwezig zijn om te kunnen zien en horen.
Eenduidigheid: zonering en markering van ruimten op zodanige manier dat voor de gebruikers duidelijk is welke status en functie een gebied heeft, en dat voor beheerders duidelijk is wie voor het beheer verantwoordelijk is. Het motto is daarbij: ‘alles is van iemand en niets is van niemand’. De functie van een plek moet eenduidig zijn door vorm en inrichting. Voor gebieden die eruitzien als niemandsland, voelt in de praktijk niemand zich verantwoordelijk met als gevolg dat het beheer wordt verwaarloosd.
Toegankelijkheid: openbare ruimten en gebouwen moeten zo toegankelijk mogelijk zijn voor bezoekers die gewenst zijn, maar zo ontoegankelijk mogelijk voor mensen die er niet gewenst zijn. Motto: ‘gewenst gebruik mogelijk maken en ongewenst gebruik belemmeren’. Toegankelijkheid wordt grotendeels bouwkundig geregeld, maar is niet voor alle gebruikers hetzelfde. Meestal is er een diversiteit van gebruikersgroepen.
Aantrekkelijkheid: een veilig gevoel ontstaat doordat je in een omgeving bent waaraan zichtbaar zorg en aandacht is besteed. Het motto is hier: ‘wat mooi is, dwingt respect af’. Een positieve veiligheidsbeleving ontstaat door esthetische kwaliteit (prettige materialen, kleuren, lichtinval, geluiden), een aantrekkelijk functieaanbod en een goed onderhoud en beheer (toepassing van materialen die het beheer vergemakkelijken).
Veiligheidseffectrapportage (VER)
DHV kan een Veiligheidseffectrapportage (VER) zowel inhoudelijk als organisatorisch begeleiden en uitvoeren. De VER is een instrument waarbij alle veiligheidspartijen betrokken zijn. Gemeente, politie, brandweer en andere hulpdiensten beschouwen met elkaar (integraal) de risico's en benoemen van daaruit maatregelen die in het plan ingepast kunnen worden om een zo veilig mogelijke situatie te bereiken.